Niecodzienna Lekcja Języka Polskiego – Lekcja z pomysłem

Niecodzienna Lekcja Języka Polskiego – Lekcja z pomysłem
Inscenizacja sztuki Adama Mickiewicza „Dziady”
z udziałem uczniów klasy 7

„ Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie? ”

27 marca 2021 roku w Szkole Polskiej im. 7. Eskadry Kościuszkowskiej przy Konsulacie Generalnym RP w Chicago klasa VII przygotowała czytaną inscenizację lektury obowiązkowej – II części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Uroczyste czytanie dramatu Mickiewicza odbyło się podczas Międzynarodowego Dnia Teatru a cel, który przyświecał tej niecodziennej lekcji, doskonale korespondował z ideą tego święta, jaką jest m.in. „uświadomienie wagi sztuki i pobudzenie artystycznej kreacji w życiu codziennym, w celu wzmocnienia przyjaźni i więzi międzyludzkich ( Statut ITI).

Czym są tytułowe dziady? Dziady to ludowy obrzęd pogański, którego celem było wywoływanie dusz zmarłych przodków (zwanych dziadami) w celu nakarmienia ich i napojenia. Uczty dla dusz urządzano głównie w domach, ale też na cmentarzach i wzniesieniach. Obrzęd dziadów odbywał się kilka razy w roku ( w zależności od regionu) a jego istotą było „obcowanie żywych z umarłymi”. Najważniejsze obchody słowiańskich dziadów celebrowano wiosną (2 maja) i jesienią , w nocy z 31 października na 1 listopada.

Lekcja wspólnego czytania II części „Dziadów” Adama Mickiewicza stanowiła podsumowanie cyklu tematów z lektury . W przygotowanie teatralnego odczytania ważnego dzieła naszego narodowego wieszcza zaangażowała się cała klasa. Uczniowie wykonali piękne projekty okładek do utworu Mickiewicza(w formie plakatu), które stanowiły element scenografii. Pierwszym etapem przygotowania do tej wyjątkowej lekcji było wybranie ról. Następnie, zadaniem uczniów było przygotowanie kostiumu, charakteryzacji i rekwizytów dla swojej postaci oraz nauczenie się płynnego i ładnego czytania swoich ról.

Inscenizacja „Dziadów” odbyło się w szkolnej stołówce, która zamieniła się tego dnia w cmentarną kaplicę. Za tło rozgrywanych wydarzeń posłużyły dwie przesuwane ściany, ozdobione uczniowskimi plakatami i gałęziami żywej wierzby. Przy zapalonych świecach i bogato udekorowanym stole uczniowie w skupieniu czytali i przedstawiali sceny z dramatu Adama Mickiewicza. Siódmoklasiści odtworzyli losy lekkich, ciężkich i pośrednich duchów, które wywoływał na scenę Guślarz wspomagany przez Starca. Dodatkowy element tajemniczości i grozy wprowadzały kwestie Chóru który wraz z Mieszkańcami wsi wypowiadał prawdy moralne i co pewien czas powtarzał słynne:

„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie
Co to będzie, co to będzie?”

Wywoływane kolejno przez Guślarza postacie duchów opowiadały swoje historie ku przestrodze żywych. Jako pierwsze pojawiły się duchy lekkie : Józio i Rózia, a tuż po nich duch ciężki – Widmo Złego Pana, któremu towarzyszyły drapieżne ptaki, Kruk i Sowa – dusze jego dawnych poddanych. Ostatnią zjawą w dramacie Mickiewicza było milczące Widmo z raną w okolicy serca, które usilnie wpatrywało się w jedną z kobiet.

O muzyczną stronę tej niecodziennej lekcji czytania „Dziadów” zadbał uczeń, Luca, który na oboju wykonał kilka krótkich sekwencji muzycznych. Podczas czytania tekstu w tle można było usłyszeć tajemnicze dźwięki: odgłos skrzypiących drzwi czy odgłosy drapieżnych ptaków.

Jestem przekonana, że dzięki wykorzystaniu technik teatralnych podczas czytania z podziałem na role II części „Dziadów” Adama Mickiewicza, uczniowie klasy VII Szkoły Polskiej nie tylko zrozumieli treść utworu, ale też poznali znaczenie ludowych świąt i obrzędów zakorzenionych w naszej tradycji. Głęboko wierzę, że świat duchów oraz ich przewinień i pouczeń skłonił siódmoklasistów do głębszej refleksji nad istotą człowieczeństwa we współczesnym świecie.

Elżbieta Kubajek,
nauczyciel języka polskiego